فارغ التحصیلان رشته تاریخ ورودی 76 دانشگاه تبریز

سال هشتاد و نه یک سال طلایی در زندگی من بود بازگشت دوباره به دانشگاه.روز یک مهرماه 89 وقتی وارد پردیس مرکزی دانشگاه تهران شدم یک بغل گل سرخ بر روی یک میز بزرگ در ورودی دانشگاه انتظار دانشجویان را می کشید .من هم یک شاخه گل به مناسبت اغاز سال تحصیلی هدیه گرفتم و یکسر رفتم سراغ اتق دکتر رحمانیان تا شاخه گل را به ایشان هدیه کنم.راستی دوستان دکتر رحمانیان را یادتان هست.یک بار که سر کلاس تاریخ تشیع خیلی سوال پیچش کردیم و سر به سرش گذاشتیم گفت که اساتید برای امدن به کلاسهای تاریخ اسلام قرعه کشی می کنند.و او هم بد شانس بوده و قرعه فال به نامش درآمده .بگذریم وقتی به دفترش رسیدم دل توی دلم نبود در زدم و وارد شدم یک استاد محجوب که سرش را پایین انداخته بود و در دنیای مطالعه غرق بود داخل اتاق نشسته بود یک آن گمان کردم خودش است.در برگه انتخاب واحد دانشگاه اسم دکتر رحمانیان برای درس فلسفه تاریخ ثبت شده بود و بر سر در این دفتری هم که من واردش شده بودم همین طور.قیافه اش را خوب به خاطر نمی آوردم به نظرم آمد لاغر شده و کمی پوستش تیره به نظر می آمد.با لبخند گفتم دکتر رحمانیان؟سرش را از روی کتاب بلند کرد و با خنده گفت میز ایشان آن طرف است من حضرتی هستم.وای عجب سوتیی.گفتم ببخشید دکتر من ایشان را تقریبا ده سال پیش دیده ام ولی به نظرم می آید شما خیلی به هم شباهت دارید.دکتر حضرتی با خنده گفت بله همه می گویند.دکتر رحمانیان در دفتر حضور نداشت و چند دقیه بعد اولین کلاس فوق لیسانس که من که با خود ایشان بود شروع می شد.همانطور گل به دست به سمت تالار باستانی پاریزی رفتم و دقایقی بعد اقای دکتر تشریف آودند.بله خودش بود اگر سفید شدن موهای سرش را در نظر نمی گرفتی تغییر چندانی نکرده بود حالا دیگر یک استاد تمام عیار بود و چیزی که در کلاسش همیشه مایه تعجب بود این بود که علیرغم اینکه حضور و غیاب نمی کرد اما همیشه سی چهل نفری در کلاسش حضور داشتند.این تعداد برای یک کلاس فوق لیسانس کمی زیاد است اما به زودی این معما هم برایم حل شد جان به در بردن از کلاس فلسفه تاریخ به این راحتی ها نبود و استاد نمره بده نبود.در همان جلسه اول اشتباه کشنده ای مرتکب شدم و در حین معرفی خودم گفتم که قبلا دانشجوی ایشان بوده ام و به فلسفه هم خیلی علاقمندم.متاسفانه استاد هرگز این جمله مرا فراموش نکرد.نامم هم به خاطرش ماند و هر جلسه هرچه سوال سخت داشت از من بیچاره می پرسید و من هم در جواب می ماندم و ضایع می شدم.ونتیجه این آشنایی در نهایت یک نمره ناپلئونی در درس فلسفه تاریخ بود .علیرغم زحمت زیاد و وقت فراوانی که برای این درس گذاشتم.آن شاخه گل هم اخر سر رسید به دکتر باستانی پاریزی چون بعد از کلاس یادم رفت گل را به دکتر رحمانیان بدهم و در راه رفتن به کتابخانه گروه ایشان را دیدم و روزهایی که در تبریز ایشان به دیدار اساتید ما می آمدند در خاطرم زنده شد....

حسین پور

همه می دونیم که آقای سلیمانزاده یکی از درسخوانهای کلاس بود و شاید بعد از آقای خبازی در کلاس بیشتر از همه او مطالعه می کرد و خودش هم همیشه گله داشت که استادان در مورد تصحیح اوراق امتحانی او بی انصافی می کنند و حق او ضایع می گردد .


اون روزی که من تصمیم گرفتم به جای استاد صادقی نمرات الکی بنویسم و در دیوار دانشکده بزنم به آقای سلیمانزاده 19 داده بودم بعد از دیدن نمرات ، من و آقای سلیمانزاده که با هم خوابگاه می رفتیم آقای سلیمانزاده به من گفت : این اولین بار است که ورقه مرا درست تصحیح کرده اند و نمره واقعی مرا داده اند من هم که می دانستم این نمرات واقعی نیست از یک طرف یک خنده جالبی تو وجودم بود که نمی تونستم رو کنم و از یک طرف جگرم داشت پاره پاره می شد و از ته دلم دعا می کردم خدایا کاری بکن فقط این سلیمانزاده نمره واقعی اش همون 19 باشه . خدا را شکر سلیمانزاده نمره اون درسش فکر کنم همون 19 یا 18 شد ولی از بقیه بچه ها معذرت می خوام که بعضی هاشون خیلی عصبانی شده بودند علی الخصوص خانم رسق قزلباش که کلی نفرینم کرد . 

موسوی

فاطمه زرین‌تاج برغانی قزوینی ملقب به زکیه یا ام‌سلمه و مشهور به طاهره و قُرةالعَین (زادهٔ ۱۲۳۰، ۱۲۳۱ یا ۱۲۳۳ قمری - درگذشتهٔ ۱۲۶۸ قمری) شاعرایرانی، از اولین مریدان سید علی‌محمد باب^[۱] و از رهبران جنبش باب بوده‌است.^[۲]

پدر و مادرش هر دو مسلمان و مجتهد بودند. وی همانند یکی از عموهایش ابتدا به شیخیه گرایش پیدا کرد و برای مدتی رهبری بخشی از شیخیه در کربلا و عراق را به دست گرفت. با علنی شدن دعوت سید علی‌محمد باب، طاهره به وی گروید و بدون آنکه موفق شود تا پایان عمر او را از نزدیک ببیند، در زمره نزدیک‌ترین یاران او درآمد. او نخستین زن بابی بود که روبنده از صورت برگرفت و اعلام نمود که با آمدن آیین بیانی، احکام اسلام ملغی شده‌است.

او به اتّهام دست داشتن در قتل عموی بزرگش محمدتقی برغانی معروف به «شهید ثالث» بازداشت شد و سه سال بعد، مدتی پس از ترور نافرجام ناصرالدین‌شاه و همزمان با بسیاری از بابیان دیگر، در تهران به جرم فساد فی‌الارض اعدام شد. او اولین زنی بود که به این اتهام اعدام شد.

از طاهره اشعاری باقی مانده‌است که بر سر انتساب پاره‌ای از این اشعار به وی اختلاف نظر وجود دارد. از سویی طاهره تفسیری انقلابی از بابی‌گری ارائه کرد که موجب جدایی در جامعه بابی‌ها در ایران و عراق گردید ولی از سوی دیگر همین تفسیر باعث پیوند موعودگرایی با مفهوم باب شد. طاهره برترین شخصیت زن در آیین بیانی و سومین و شناخته‌شده‌ترین شخصیت زن در آئین بهایی است. برخی نویسندگان معاصر او را فعالی فمینیستی معرفی می‌کنند. اما دیدگاه مقابلی، تفسیر فمنیستی از اقدامات طاهره را رد می‌کند و کارهایی مانند برداشتن روبنده در واقعه بدشت را بیشتر نمادی از الغای شریعت اسلام و اعلام شریعتی نو به رهبری سید علی‌محمد باب می‌داند.

1.حكم نسخ اسلام و اظهار آن

فرمان نسخ دين و دوران فترت (يعني زمان رهايي از احكام و قوانين شريعت) را در اصل و به طور موردي ميتوان به خود رهبر بابيه نسبت داد. زماني كه در تفسير سوره يوسف خطاب به قرة العين عبارتي نوشت كه ترجمه آن چنن است:
اي قرة العين! به زنان اجازه داده شده كه همانند حوريه بهشتي لباس‌هاي حرير بپوشند و خود را بيارايند و به صورت حوران بهشتي ازخانه هايشان بيرون آيند و ميان مردان بيرون و بدون حجاب بر صندلي‌ها بنشينند و… (باب، بي‌تا: ص32- 33).
اما در حادثه مشهور و مورد قبول بابيان و بهائيان يعني واقعه روستاي بدشت در حوالي شاهرود، كه با رهبري قرة العين و همكاري و زمينه سازي حسينعلي (بهاء) و محمد علي بارفروش شكل گرفت، او نسخ شريعت اسلام را اعلام و اظهار كرد و اين بناي نافرجام دين سوزي و خرافه باوري را براي بابيان و پس از آن بهائيان در حوزه اعتقادات فكري شان به يادگار گذاشت. در حالي كه تا قبل از اين مطالب در همان بدشت هم كه حدود 82 نفر از بابيان به منظور چگونگي نجات و خلاصي نقطه اولي (باب) از حبس و بحث در تكاليف ديني و اين كه آيا فروعات اسلامي تغيير خواهد كرد يا نه، جمع شده بودند! (زاهد، همان: ص184) به پيشنمازي ميرزا حسينعلي نماز خوانده مي‌شد.
قرة العين بعد از جلسات شبانه روزي خصوصي ميان اين سه رهبر، در نهايت، وسيله يا رهبر اين تحول فكري عجيب شد. آن روز، او سر برهنه با لباس فاخر و آرايش، ابتدا در پشت پرده‌اي نشست و گفت:
…‌اي اصحاب! اين روزگار، از ايام فترت شمرده مي‌شود. امروز تكاليف شرعيه يكباره ساقط است و اين صوم و صلاه كاري بيهوده است. آن گاه كه ميرزا علي محمد باب اقاليم سبعه را فرو گيرد و اديان مختلف را يكي كند، تازه شريعتي خواهد آورد و قرآن خويش را در ميان امت وديعتي خواهد نهاد. هر تكليفي كه از نو بياورد بر خلق روي زمين واجب خواهد گشت. پس زحمت بيهوده بر خويش روا مداريد و زنان خود را در مضاجعت طريق مشاركت بسپاريد و در اموال يكديگر شريك و سهيم باشيد كه در اين امور شما را عقاب و عذابي نخواهد بود (نجفي، همان: ص524).

ا تشکر از دوست خوبم اقای رافعی که این مطلب زیبا رو برام میل کرده بود. کاریکاتور موهن به پیامبر اسلام در نشریه ایتالیایی را به یاد دارید مسلمانان خشمگینی که پرچم ایتالیا را بارها به آتش کشیدند .شکستند و پاره کردند و غریدند و بر سر وسینه کوفتند.در ان وانفسا در تهران یک جانباز ایرانی کار جالبی کرد او روبه روی سفارت ایتالیا سکویی گذاشت و هنر نقاشی و رنگ و بومش را نیز با خود برد می توانست پرچم به اتش کشیده شده ایتالیا یا هرچیز دیگری را که نماد نفرت و عصبانیت بود نقاشی کند اما او چهره زیبا و ارام حضرت مریم را به تصویر کشید تا ظرفیت مسلمان بودن را به دنیا نشان دهد.

حسین پور

اولین باری که نام اوریانا فالاچی را بر جلد یک کتاب دیدم زمانی بود که ابرای اولین بار پس از آشنایی با همسرم کتابی از او هدیه می گرفتم اسم کتاب یک مرد بود و به شیوه ژورنالیستی همان روشی که فالاچی در همه نوشته هایش دارد نوشته شده بود.موضوع کتاب هم جریان عشق واقعی نویسنده به یک چریک کمونیست یونانی بود و شرح مبارزات این چریک با حکومت دیکتاتوری یونان.اما انچه بعدها فهمیدم این بود که فالاچی شهرت جهانی اش را مدیون کتاب دیگری است با نام مصاحبه با تاریخ که درین کتاب با بیشتر دیکتاتورهای قرن بیستم مصاحبه کرده است.از جمله با محمد رضا پهلوی و جالب است که این مصاحبه را من همین تازگی ها خواندم و باز جالب است که آنچه درین مصاحبه نظرم را جلب کرد این بود که فالاچی به اصرار از پهلوی دوم می پرسد که چرا همیشه چهره اش غمگین است و در پاسخ می شنود که این یک غم عرفانی است چرا که من به عنوان یک انسان و یا یک شاه همه چیز داشته ام.حالا چرا این نکته توجه مرا جلب کرد ؟ همین چند وقت پیش در سفرنامه ارنست اورسل مردی که در دوران ناصرالدین شاه به ایران می آید خواندم که او نیز راجع به ناصرالدین شاه همین را می گوید غمی دائمی که در چهره ناصرالدین شاه لانه کرده است وقتی اورسل از درباریان علت را جویا می شود پاسخ می شنود که پس از مرگ امیر کبیر کسی لبخند به صورت شاه ندیده است.در بازدیدی هم که از کاخ گلستان کاخی که از صفویان به قاجارها و از قاجارها به پهلوی ها ارث رسی داشتم دستان معجزه گر سازنده مجسمه مومی ناصرالدین شاه این اندوه را به صراحت در چهره او نشان می دهد. چند روزی است این سوال در ذهنم نقش بسته آیا پادشاهان غمگینند؟اگر سرزمین پادشاهی سرزمین شادی نیست ،شادی را در کجا باید جست ؟ آیا قدرت با خود غم و اندوه به همراه می آورد؟ یا شاید هم وقتی همه چیز داری دیگر به دست آوردن چیزی شادت نمیکند؟آیا شادی همانطور که لئو تولستوی می گوید فقط در نزد پایین ترین و بی خبر ترین قشر اجتماع وجود دارد؟از دوستان عزیزم میخواهم نظر خود را درین باره بنویسند.

حسین پور

دیدار با یک یار قدیمی یک روز گرفته زمستانی که گمان میکنی نه کسی را می شناسی و نه کسی تورا می شناسد و سرگرم ورق زدن اوراقی هستی که قرار است بخشی از پایان نامه ات باشد ناگهان یک نفر نامت را صدا می زند با تعجب برمیگردی و می پرسی ببخشی با من بودید .ان شخص هم با لبخندی که درآن آشنایی موج می زند می پرسد مگر شما خانم.....نیستید.شما هم ضمن اینکه در زوایای تاریک ذهن دنبال ردپایی از آشنایی میگردید می گویید چرا ولی به جا نمی آرم.یکباره نام تبریز و کلاس تاریخ 76 شما را به دوازده سال پیش آخرین سالتحصیل در تبریز می برد بله امروز در مرکز اسناد و کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بسیار اتفاقی اقای سلیمانزاده را ملاقات کردم.خیلی تغییر کرده هم ظاهرش و هم نگاهش به زندگی قیافه یک مرد کامل و جا افتاده را پیدا کرده و شخصیت یک دکترای تاریخ را.کماکان مجرد است حدود یک ساعت با یکدیگر از هر دری سخن گفتیم دوازده سال گذشته اما حرفهای مشترکی که ما بچه های تاریخ هفتاد وشش را به هم وصل می کند از ردپای گذر زمان در امان مانده اند.

(حسین پور)

حکایـت جـاری مـن، تـو، او حکایـت جـاری مـن، تـو، او من به مدرسه میرفتم تا درس بخوانم تو به مدرسه میرفتی به تو گفته بودند باید دکتر شوی او هم به مدرسه میرفت اما نمی دانست چرا ! من پول تو جیبی ام را هفتگی از پدرم میگرفتم   تو پول تو جیبی نمی گرفتی همیشه پول در خانه ی شما دم دست بود او هر روز بعد از مدرسه کنار خیابان آدامس میفروخت ! معلم گفته بود انشا بنویسید موضوع این بود علم بهتر است یا ثروت ؟ من نوشته بودم علم بهتر است مادرم می گفت با علم می توان به ثروت رسید

-

سلام لیلا جان حضور تو در این جمع و اقعا خوشحالم میکنه . متن و شعری که نوشتی محشره . مثل بقیه متنها و شعر هات. یاد شبهای پر خاطره یلدا در خوابگاه افتادم . به خصوص آخرین شب یلدا که بعد از کلی جشن و شادی به یکباره یادمان افتاد که آخرین یلدای در کنار هم بودنمان است . هق هق گریه هایمان را هیچ وقت فراموش نمی کنم. بعضی از دوستان همون شب ودر همان حال ناراحتی نامردی کرده و در دفتر خاطراتم لحظه های غم انگیز ی را ثبت کرده اند که هنوز هم وقتی به اون صفحات می رسم جرات خواندنش را ندارم .
اگر می دانستیم که بعد از حدود دوازده سال در شب یلدا و در دنیای مجازی و وبلاگی می توانیم وجو د همدیگر را در کنار هم احساس کنیم .آن اندازه غمگین نمیشدیم . خوشحالم و برای تمام همکلاسی های عزیز آرزوی عمری طولانی به اندازه صد شب یلدا دارم.
 

(لاله عرفانی)

شبهای پر از چراغ تبریز از فراز خوابگاه ،

وقلب یلدا که در لبخند هایمان می تپید،دلهره های مبهم و ناپیدای عشق که گاه و بیگاه مهمان شادیهای دوردستمان میشد،

و بارانی از فرشته که در روانهای کودکانه مان مترنم بود،

لبخندهای بی فلسفه و دور از درد و دستهایی که انگار برای همیشه در هم قفل شده بودند....

آیا در انتظار کدام سپیده بودیم؟ کاش یلداهای تبریز را پیوندی با این چنین سپیده ای نبود...

ای کاش از آن پس هرگز سپیده ای نبود...

دستی از قلبم به گذشته باز میگردد،گذشته ای که در چشمهایمان نبوت دریاها بود،و لبخندها به سپیده پل می زد ند

انگار دستهایمان را در باران آن یلداها فراموش کردیم

یلداهایی فراتر از آنچه میخواندیم ،فراتر از تاریخ ....

اینک دیگر فرصتی نیست ....دستانم همچون دو ساقه ی خشک و چهره ام که در من آوار شده و اکنون...

این غم آهنگ یلدایی و مزین به یاد اختران شبهای تبریز ، برای تو ...ای هم قطار پر از یلدای من

در خونم صعود کن

 هم قطار وامانده از آن یلداها....

جا مانده از سپیده هایی که شاید اگر بودند ... تاریخ می بودند آیا شب یلدا به خیر ؟

ویا باز هم شب و شهادت سپیده ؟

کاش دیگر سپیده ای نبود....

 (لیلا صالحی)